Wzory na kociej sierści od zawsze fascynują nie tylko kocich opiekunów, ale także naukowców. Co sprawia, że domowe koty wyglądają jak małe tygryski? Skąd u kotów biorą się paski?
Paski w brzuchu mamy
W badaniu opublikowanym we wrześniu tego roku w Nature Communications naukowcy – Christopher B. Kaelin, Kelly A. McGowan, Gregory S. Barsh – wykazali, że geny, które tworzą charakterystyczny wzór pręgowany, są aktywowane w komórkach skóry embrionu, czyli jeszcze zanim rozwinie się futro kota. Zaobserwowano pod mikroskopem, że już wczesne komórki skóry naśladują prążki. Jest to odkrycie nigdy wcześniej nie odnotowane w kontekście komórek embrionalnych.
Domowe tygryski – skąd u kotów biorą się paski?
Autorzy artykułu dopuszczają możliwość, że ten unikalny, odkryty przez nich proces genetyczny może być dokładnie tym samym mechanizmem, który tworzy paski i plamki u dzikich kotów, takich jak tygrysy czy gepardy. Zauważają jednak, że same paski pochodzą prawdopodobnie od bezpośredniego przodka kota domowego, pasiastego żbika z Bliskiego Wschodu.
Wzór kolorystyczny na embrionie
Naukowcy zebrali ponad tysiąc embrionów z klinik weterynaryjnych, które przeprowadzały kastrację dzikich kotów. Dzięki temu badacze mogli badać embriony, które i tak były skutkiem ubocznym zabiegu kastracji i zostałyby wyrzucone. Było to więc badanie w pełni etyczne.
Kiedy McGowan zbadała pod mikroskopem komórki skóry 25-28-dniowych embrionów, zauważyła, że grubsze obszary skóry przeplatają się z cieńszymi, tworząc tymczasowy wzór kolorystyczny, który przypominał ubarwienie pręgowane u dorosłych kotów.
Wzór tworzy się sam
Co ciekawe, naukowcy zwracają uwagę również na to, że wzór tworzy się w sposób trudny do przewidzenia. Oznacza to, że za każdym razem tworzy się trochę inny układ pasków lub plamek. Czytamy jednak, że na tym etapie badań trudno jest w pełni wyjaśnić tę „biologiczną spontaniczność”.
Zespół Barsha postrzega obecnie produkcję wzorów kolorystycznych u kotów jako proces dwuetapowy. Najpierw komórki skóry decydują o tym, czy wzór pręgowany będzie ciemny czy jasny. Następnie mieszki włosowe rosną i wytwarzają pigmenty. Naukowcy potwierdzili więc, że istnieje gen odpowiedzialny za pręgi u kotów, który już na poziomie embrionalnym determinuje umaszczenie kota.
